Yarım kalan aşkları unutamamanızın nedenini daha önce hiç merak etmiş miydiniz? Ya da bir türlü tamamlayamadığınız o ev işlerinin zihninizi neden bu kadar meşgul ettiği hakkında daha önce hiç detaylıca düşündünüz mü? Psikolojide “Zeigarnik etkisi” tam olarak da bu demek!
Psikologlara göre Zeigarnik etkisi, günlük hayatta tamamlanamayan ya da bilerek yarım bırakılan görevlerin beyni meşgul etmesine verilen isimdir. Psikologlara göre beyin tamamlanan görevleri hafızasından siler ve pratikte hayatına devam eder. Zeigarnik etkisine günlük hayattan pek çok örnek vermek mümkündür; bir sınava çalışırken okuduğunuz tüm notları sınav çıkışında unutmanız gibi! Öğrencilerin en çok dert yandığı konulardan biri olan unutkanlık, aslında Zeigarnik etkisinin ta kendisi! Beyin bir görevi tamamladığında ya da artık görev ile sonuç arasında bir bağlantı kuramadığında edindiği bilgileri otomatik olarak siler. Fakat tamamlanmamış işleri daha da ince eleyip sık dokuyarak kendi içinde büyütür! Belki de yarım kalmış aşklar Zeigarnik etkisine takıldığı için bu kadar unutulmazdır, ne dersiniz?
Zeigarnik Etkisi Kimin Başının Altından Çıktı?
Zihnin tamamen doyumsuzluğuna odaklanan Zeigarnik etkisi, Sovyet psikolog Bluma Zeigarnik tarafından insanlar üzerinde yaptığı birtakım gözlem ve araştırmalar sonucu ortaya çıkmış bir terimdir. Aynı zamanda “Yarım Kalmışlık Sendromu” olarak da literatüre geçen bu etki, insanın doyumsuzluğuna odaklanır. Beynimiz, sahip olduğu görevleri tamamlamaya odaklanan bir organdır; bu nedenle yarım kalan her olay, amaç, düşünce ya da tartışma konusu, zihnimizi daha çok düşünmeye teşvik eder. Bu da günlük hayatta geçmişte tamamlama fırsatı bulunamayan pek çok olayı gün yüzüne çıkarır. Hatta günlük hayatta düşündükçe aklınızı bulandıran fakat bitirme şansı bulduğunuzda artık önemsiz gibi görünen konular tamamen Zeigarnik etkisinin bir ürünüdür!
Bu sendrom, Zeigarnik’in bir restoranda geliştirdiği deneyler sonucunda kanıtlanmış. Bluma’ya göre insan beyninin yarım kalan işleri tamamlanan işlerine göre hatırlama oranı %90 daha fazla! Ünlü araştırmacı, beynin zamanla oluşan bilgi kirliliğini önlemek amacıyla tamamladığı işlerini hafızasından silmesine izin verdiğini ve günlük hayata kaldığı yerden devam ettiğini savunuyor!
Şimdi Netflix’te sevdiğiniz dizinin tüm sezonlarını 2 günde nasıl bitirdiğinizi biraz daha iyi anladınız mı? Peki ya sizin hayatınızda tamamlanmamış ve bir türlü unutamadığınız bir anı, düşünce, plan ya da yarım kalmış bir aşk var mı?
