Şirketlerin çalışanlara sağladıkları yan haklar hem çalışan motivasyonun yükselmesine hem de kurum aidiyetinin artmasına önemli katkılar sağlıyor. Ayni yardımın da yan haklar içinde önemli bir yeri olduğunu söyleyebiliriz.
Peki “ayni yardım” kavramını en net ve anlaşılır şekilde nasıl tanımlayabiliriz?
Ayni Yardım Nedir?
Ayni yardım, şirketlerin çalışanlara doğrudan parasal olmayan; ürün ya da hizmet olarak sağladıkları yardımdır. Şirketler genellikle bayram ve yılbaşı gibi önemli günler öncesinde ayni yardımda bulunurlar. Gıda malzemeleri ve giyim ürünlerinin en öne çıkan ayni yardımlardan olduklarını söyleyebiliriz.
Ayni yardımlar aracılığıyla şirketler; kurum içi sosyal yardımlaşma ve dayanışma ruhunu güçlendirir, kurum kültürünün gelişimine destek olur ve çalışanların ihtiyaçlarını önemsediklerini gösterirler.
Ayni Yardım Zorunlu mu?
Ayni yardımın işveren tarafından yasal olarak ödeme zorunluluğunun bulunmadığını da belirtmeliyiz. Ancak bazı durumlarda çalışanın iş sözleşmesinde ayni yardım desteği yapılacağına dair ibareler bulunabilir. Bu durumlarda yasal zorunluluk oluşur.
Şirketler tarafından yapılan ayni yardımlar, verildikleri zamana ve nedene bağlı olarak farklı şekillerde isimlendirilebilir. Gelin, en sık verilen ayni yardım çeşitlerini birlikte inceleyelim.
Ayni Yardım Çeşitleri Nelerdir?
Erzak – Gıda Yardımı
İşverenler tarafından en çok tercih edilen ayni yardım çeşidi olduğunu söyleyebiliriz. Erzak ve gıda yardımı günlük yemek ücreti dışında verilen yardımları kapsıyor. Genellikle çalışanlara, bayramlar ve yılbaşı zamanlarında yardım kolisi vb. şeklinde de veriliyor.
Giyim Yardımı
Giyim yardımı, işverenler tarafından çalışanlara yılın belli dönemlerinde yapılan kılık kıyafet ve ayakkabı yardımlarını kapsayan ayni yardım çeşididir.
Ramazan Yardımı
İşverenlerin çalışanlara “Ramazan kolisi” olarak yaptıkları ayni yardım çeşididir. Ramazan yardımının manevi tarafının da olması sebebiyle işverenlerin sıklıkla tercih ettikleri bir ayni yardımdır.
NOT: Altın yardımı, kolaylıkla nakde çevrilebilir olduğu için ayni yardım kategorisinde değerlendirilmiyor.
Ayni Yardım Nasıl Bordrolaştırılır?
Ayni yardımlar, çalışanların ihtiyaçlarını karşılamak için destekleyici bir unsur olmasının yanı sıra işverenler için de birçok vergi avantajı sağlıyor. Ayni yardımlar da Gelir Vergisi Kanununun 61. Maddesi dikkate alınarak, Gelir Vergisi tarafından ücret olarak tanımlanmış olup belirlenen kurallar dahilinde bordrolaştırılıyor.
Dolayısıyla işveren tarafından belirlenen ayni yardımlar, verildikleri dönem içerisinde çalışanların maaş bordrolarına işleniyor. İşveren de ayni yardım karşılığında vergi indiriminden yararlanabiliyor.
Ayni yardım bordrolaştırılırken yardımın maddi tutarı, çalışana verilen “net ücret” olarak kabul ediliyor ve bu net tutar ücret stopaj oranıyla brütleştirilerek kazançtan indiriliyor.
Gelir Vergisi’nden muaf olan ayni yardımlara, aynı yardımlar bordrolaştırılırken özellikle dikkat edilmesi gerekiyor.
Bunlar:
İş yeri sınırları içerisinde, yemekhane gibi yerlerde verilen yemekler
Her ay çalışanlara verilen yemek kartları
100 metrekareye kadar olan lojmanların kirası, ve elektrik su gibi fatura giderleri
Çalışanların ulaşımı için sağlanan servis
Brüt ücretin yüzde 15’ini aşmayan sağlık sigortası ve BES katkı payları
Çalışanın mesai saatleri içerisinde giymek zorunda olduğu üniforma gibi kıyafetler
Bugünkü yazımızda ayni yardımın ne olduğunu, çeşitlerini, hem çalışanlar hem de işverenler için avantajlarını ve nasıl bordrolaştırıldığını inceledik. Umarız, sizler için de faydalı bir içerik olmuştur.
