Ömrümüz ekran karşısında spor yapmakla geçiyor. “Spor” derken gözlerimizin her gün yaptığı o yorucu spordan bahsediyoruz; bir sağa bir sola, bir yukarı bir aşağıya, hop tekrar sola…
İster ofiste ister evde olsun, ekrana bakmadan çalışmak mümkün olmuyor. Özellikle de ofiste hareketsiz bir şekilde uzun süre bilgisayar ekranına bakmamızın, baş ve boyun ağrısı gibi bazı sonuçları oluyor.
Bununla birlikte ışığa duyarlı varlıklarız ve ekranlara baktıkça gözlerimiz kuruyor, tahriş oluyor ve sonuçta gözlerimizi daha az kırpmaya başlıyoruz. Bunun “Ofis Göz Sendromu” olarak adlandırıldığını biliyor muydunuz?
Normalde bir insan gözlerini dakikada 20 ila 25 kez kırpıyor. Bu da uyanık olduğumuz sürenin yaklaşık %10’unun göz kırparak geçtiği anlamına geliyor. (1) Bu refleks çok önemli. Çünkü gözlerimize ihtiyaç duyduğu gözyaşı sıvısını sağlıyor. Ancak bilgisayar ekranına uzun süre gözleri ayırmadan bakmak, bu refleksi azaltıyor.
“Bilgisayar Göz Yorgunluğu” da denen Ofis Göz Sendromu ağır bir hal aldığında kornea, en kaba tabirle susuz (besinsiz) kalıyor ve söz konusu dehidrasyon, görme bozukluğuna yol açabiliyor.
Peki ama ne yapmalı? Gözlerimizdeki yorgunluğu gidermek ve göz sağlığımızı korumak için bazı püf noktaları sunuyoruz:
Işık ve kontrast: Bilgisayar ekranımızı, dış aydınlatma veya pencerelerden gelen ışıktan kaynaklanan parlamayı önleyecek şekilde konumlandırmamız gerekir. Panjur veya perde kullanımı bu yüzden önemli. Masa lambalarındaki ampullerin de daha düşük voltajlı ve beyaz değil, günışığı LED ampullerle değiştirilmesi elzem. Eğer bir işverenseniz ofisiniz için parlayan değil, mat ekranlar tercih etmeniz de işçilerinizin göz sağlığı açısından kritik. Bununla birlikte ekran ayarlarımızdaki çok fazla kontrast ve parlaklık da gözlerimizi zorlar; azaltalım.
Oturma pozisyonu: Ergonomik bir ofis koltuğu, yalnızca sırtımızı desteklemekle kalmaz, aynı zamanda ekrana çok yakın oturmamızı da engeller. (En az 50 cm mesafe olmalı.) Sandalye yüksekliği, ayaklar yere düz basacak şekilde ayarlanmalı. Kollar da yazarken destek sağlayacak şekilde pozisyon almalı ve yazarken bilekler klavyeye dayanmamalı. Bunun yanında Amerikan Optometri Birliği’ne göre bilgisayar ekranı, ekranın ortasından ölçtüğünüzde göz seviyesinin 15 ila 20 derece (yaklaşık 10 veya 12 cm) altında olmalı. (2)
Göz nemi: Vücudumuzun büyük bir kısmı su. Birçok faydasının yanında suyu, vücudun gözyaşı sıvısı üretebilmesi için de bolca içmeliyiz. Bunun yanında bilgisayar kullanırken göz kuruluğu riskini en aza indirmek için sık sık göz kırpmaya çalışmalıyız. Bu alışkanlık, gözün ön yüzeyini nemli ve gözü sağlıklı tutmaya yarar.
Göz dinlendirme yöntemi: 20-20-20 yöntemiyle, Ofis Göz Sendromu’nu önleyebiliriz. Her 20 dakikalık ekran çalışmasından sonra, 20 fit (6 metre) mesafedeki bir nesneye 20 saniye boyunca bakmak yeterli. (3)
Temiz hava: İklimlendirme sistemlerinden gelen kuru havaya karşı yeterli temiz havanın içeri dolması gerekir. Çalışmaya ara verdiğimiz sırada odayı havalandırmak için pencereler açılmalı; bu mümkün değilse temiz havada yürüyüşe çıkabiliriz.
Esnemek: Genelde uykumuz geldiğinde esneriz; bunu ofiste de ara sıra yapmak göz sağlığımız için iyi bir şey. Çünkü esnemek, yüz kaslarımızı gevşetir ve gözyaşı üretimini teşvik eder.
Sıcaklık ve karanlık: Gözlerimizin ağrımaya başladığını hissettiğimizde, ellerimizi birbirine sürttükten sonra birkaç saniye boyunca gözlerimizin üstüne kapatabiliriz. Hafif sıcaklık ve karanlık, göz kaslarına iyi gelir.
Temizlik: Ofisin genel temizliği bize düşmese de herkesin “kendi kapısının önünü” süpürmesi gerekir. Özellikle bilgisayar klavyemizdeki toz, parmaklarımız aracılığıyla kolayca gözümüze girebilir, bu da göz sağlığımız için bir sorun teşkil edebilir. (4) Bu yüzden ara sıra klavyemizi ve masamızın üstünü ıslak mendille silsek iyi olur.
Doktor ve gözlük: Ekrana uzun süre baktığımız için bazı semptomlar yaşadığımızı düşünüyorsak, bir göz doktoru randevusunun zamanı gelmiş demektir. Bu durumda göz sağlığımızı korumak için teknik ölçümler yapılması ve önlem alınması gerekir. Bunun yanında gözlerimiz bozuk olsun ya da olmasın, ekrandan gelen zararlı ışıklardan korunmak için filtreli ve “ekran gözlüğü” de denen gözlüklerden kullanılabilir. Tabii bunu doktora danışarak yapmak lazım.
Kaynaklar
¹ https://www.healthline.com/health/how-many-times-do-you-blink-a-day#blinking-frequency
² https://www.aoa.org/healthy-eyes/eye-and-vision-conditions/computer-vision-syndrome?sso=y
³ https://www.webmd.com/eye-health/computer-vision-syndrome
⁴ https://thinknewwork.com/en/trends/office-eye-syndrom/
