Gaslighting nedir? Bunu son zamanlarda oldukça sık duyduğunuza eminiz. İkili ilişkiler her söz konusu olduğunda mutlaka bir kez telaffuz edilen gaslighting, aslında bir psikolojik istismar türü. Peki, nereden çıktı bu gaslighting? İlk kez 1938 yılında İngiliz yazar Patrick Hamilton’un bir oyununda kullanılan kavram, 1970 yılında psikanaliz literatürüne girerek dilimizde ‘Gaz Lambası Tekniği’ olarak tanımlanmış.
Kurumsal Hayatta Gaslighting mi?
Tanımdan hemen sonra çalışma arkadaşlarınızla ilişkilerinizi sorgulamaya başladınız değil mi? Mimikler, jestler, diyaloglar, bir bir gözünüzün önünden geçiyor. Ekip içerisinde gaslighting, çalışanlarda motivasyonunun düşmesine ve ekip ruhunun kaybına neden olabilecek oldukça önemli sorundur ve mutlaka müdahale edilmelidir. Çalışma ortamınızda mobbinge maruz kalan herhangibir ekip arkadaşınız var mı? Örneğin; iş arkadaşınız Çarşamba günü size farklı bir şey söyleyip Perşembe günü tam tersini mi iddia ediyor? Peki, çalışma hayatını kâbusa çeviren gaslighting nedir? Maruz kaldığımızda ya da şahit olduğumuzda nasıl bir tutum izlenmelidir? diye soruyorsanız yanıtımız hazır!
Gaslighting Nedir? Kurumsal Hayatta Etkileri Nelerdir?
Gaslighting, kişinin kendi akıl sağlığından şüphe etmesine yönelik uygulanan manipülasyon ve duygusal istismar türüdür. Maruz kalan kişinin kendi içinde hafızasını, algısını, yargılarını yeniden sorgulamasına neden olabilen gaslighting, kişide anksiyete ve depresyon gelişimini tetikleyebilir. Gaslighting iş ortamında en sık rekabet halinde olan ve başarısızlığa uğramanızı hedefleyen ekip arkadaşları ve çalışanları üzerinde kontrol sahibi olmak isteyen toksik yöneticiler tarafından kullanılır.
Yöneticiler ve İK Sorumluları Gaslighting Karşısında Ne Yapmalı?
Gaslighting’in uygulayan manipülatör kişi; karşısındaki kişinin kendinden şüphe etmesini amaçlar. Gaslightting’e maruz kalan ya da maruz kaldığını düşünen bir çalışan bu durumu yöneticileri ve İk uzmanları ile paylaşma kararı aldığından durumun ilgili kişiler tarafından önemsenmesi ve dikkate alınması maruz kalan kişinin psikolojik sağlığı için oldukça önemlidir. Çalışanları deneyimlerini paylaşmaya teşvik etmek ve çalışma ortamına değin düzenli geri bildirim almak ekibin motivasyonunu kaybetmemesi açısından kritik önem taşır. Ekip üyelerinin ani performans düşüşleri yaşaması ve/veya ilgilerini kaybetmesi gibi belirtileri dikkate almak ve bu belirtilere karşı tetikte olmak kurtarıcı olabilir. Ekipten herhangi birinin başka bir çalışan hakkında olumsuz yorum yapması halinde, kişiden kanıta dayalı örnek istemek ve öz değerlendirme yapmadan karar vermemek de elzemdir.
