Uzun saatler çalışmanın hem çalışanlar hem de işverenler için faydasız ve hatta zararlı olabileceğine dair güçlü kanıtlar var. Buna karşın pek çok çalışan, çalışma saatleriyle ilgili klişelerin ve köklü alışkanlıkların altında eziliyor. Bazıları bu yolda neleri feda ettiğinin farkında bile değil. Farkında olanlar ise bu kalıpları değiştirmeye çalışıyor.
Bilindiği üzere pandemiyle birlikte çalışma koşullarında birçok değişiklik oldu. Tanımlar ve talepler değişti; bu dönüşüm devam ediyor. Farkındalığı daha yüksek olan çalışanlar, bu süreçte esneklik adına farklı istekleri dile getirmekten çekinmiyor. Bu taleplerden birisi de iş-yaşam dengesi…
Birleşik Krallık’ta 9.000’den fazla çalışanla yapılan bir ankete göre iş arayanların %65’i, iş-yaşam dengesine, ücret ve yan haklardan daha fazla önem veriyor. ABD’de de buna yakın bir oran var; benzer bir ankete katılan 4.000 kişiden %63’ü…
Harvard Business Review (HBR) ise küresel bir hukuk ve bir muhasebe firmasının Londra ofislerinden 78 profesyonelle yaklaşık 200 uzun görüşme gerçekleştirdi. Sonuçlar, erkeklerin yaklaşık %30’u ve kadınların %50’sinin, daha sağlıklı bir iş-yaşam dengesi sağlamak için uzun saatler çalışmaya bilinçli olarak direndiklerini gösteriyor.
İş-yaşam dengesinin bozulması da ne demek?
Konuya uzak olanlar, iş-yaşam dengesinin ne olduğunu bilmiyor olabilir. Hemen söyleyelim: İşiniz ile özel hayatınız arasındaki sınırlar ortadan kalktıysa ve kendinizi olmadık zamanda iş yaparken veya işle ilgili düşünürken buluyorsanız iş-yaşam dengeniz bozulmuş demektir.
Bunun nadiren olması sorun değilken bu dengesizlik, bir alışkanlık ve yaşam tarzı halini almış olabiliyor. Tehlikeli olan da bu; işinizin, hayatınızdaki diğer her şeyin önüne geçmemesi gerekiyor. Bu durum, fiziksel, duygusal ve zihinsel sağlık açısından önem taşıdığı kadar kariyeriniz açısından da kritik önemde.
İşe alım ajansı Amplio Recruiting’in kariyer uzmanı Chris Chancey, iyi bir iş-yaşam dengesinin, daha az stres, daha düşük tükenmişlik sendromu ve daha derin bir iyi hissetme duygusu dahil olmak üzere çok sayıda olumlu etkisi olduğunu söylüyor.
Çalışan olarak bu dengeyi sağlamak için ne yapabilirim?
Eğer kendinize bu soruyu soruyorsanız doğru yoldasınız. Çünkü iş ile özel yaşamınız arasında dengeyi sağlamak, bu dengesizliğin farkında varmak ve adım atmaktan geçiyor. Bununla birlikte kendinize uygun bir program oluşturmak, gün içindeki saatleri iş ve özel yaşam arasında eşit bir şekilde bölmekle ilgili de değil.
İşte iyi bir iş-yaşam dengesi oluşturmanın yolları:
Kendinize ve sevdiklerinize zaman ayırın
Durun ve düşünün, işinizde fazla geçirdiğiniz zaman için neleri feda ediyorsunuz? İşiniz önemli olabilir ama sizden ve sevdiklerinizden daha önemli ve değerli olmasa gerek. Siz her şeyden önce bir bireysiniz, bu mevkiye gelmeden önce de bir bireydiniz. İnsan olmanın gereği olarak sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürmeyi hak ediyorsunuz; bu yüzden sizi mutlu eden aktivitelere veya hobilere öncelik vermelisiniz. Sevdiklerinizle zaman geçirmeyi planlarken, eğlenceli parti ve buluşmalar, romantik bir yemek veya aile randevuları için de takviminizde yer ayırmalısınız. Birlikte yaşadığınız biriyle birebir zaman planlamak size garip gelebilir ama iş-yaşam dengesini sağlamanın bir yolu da budur. Unutmayın: İşiniz bir gün daha bekleyebilir ama sevdiklerinizle geçecek güzel anlar beklemez, hayat o kadar uzun değil.
Mükemmel bir iş-yaşam dengesi aramayın
Tek tip “mükemmel” bir iş-yaşam dengesi reçetesi bulmaya çalışmayın, yorulursunuz. Bunun yerine gerçekçi olun ve size uygun olanı bulmaya çalışın. Bazı günler işinize daha çok odaklanırken, bazı günler hobilerinizi sürdürmek veya sevdiklerinizle vakit geçirmek için daha fazla zamanınız ve enerjiniz olabilir. Denge sağlamak kolay bir iş değil ama siz dirayetli olduktan sonra zaman içinde su yolunu bulacaktır.
Sevdiğiniz bir işi yapmak önemli
İş-yaşam dengesinin bozulmasındaki en büyük etkenlerden birisi, sevmediğiniz bir işi yapmaktır. İşinizden nefret ederseniz bu sizin enerjinizi emer, özel hayata da enerjiniz kalmaz ve sonuçta mutlu bir birey olamazsınız. Tabii ki işinizin her yönünü sevmeniz gerekmese de bunun profesyonel bir durum olduğunu bilmeniz gerekiyor; sabah yataktan kalkmaktan korkmanın bir alemi yok. Eğer sevdiğiniz bir işi yaparsanız iş-yaşam dengesini sağlamak daha kolay olabilir. Toksik bir iş ortamında çalışıyorsanız da yeni iş aramanın vakti gelmiş olabilir.
Her şeyin başı sağlık
Hayatınızdaki temel öncelik işiniz değil, fiziksel, duygusal ve zihinsel sağlığınız olmalı. Günlük meditasyon veya egzersize zaman ayırmayı deneyin. Anksiyete veya depresyon gibi sorunlarla mücadele ediyorsanız ve terapinin size fayda sağlayacağını düşünüyorsanız, bu seansları programınıza uydurun. Kronik bir hastalıkla mücadele ediyorsanız, önleyici ve iyileştirici tedaviler için izin almaktan çekinmeyin. Kendinizi yıpratmak daha iyi olmanızı engeller ve muhtemelen gelecekte daha fazla izin almanıza neden olur. Bunu işvereniniz de istemez. Gerekirse kendisine bu şekilde izah edin.
Şalteri indirin
Haftanın belli gün ve saatlerinde dış dünyayla bağlarınızı koparmak, stresten kurtulmanızın yanında işte daha enerjik ve verimli olmanızı sağlar. Aynı zamanda başka düşünce ve fikirlerin ortaya çıkması için zihninizde alan açar. Toplu taşıma aracında giderken iş e-postalarına bakmak yerine gözlerinizi kapatıp düşünmek ve müzik dinlemek veya kitap okumak bile buna birer örnektir. Bazen gerçekten bu da sizin için yetmez olur. O halde iki gün de olsa tatile çıkmak ve işten daha uzun saatler boyunca tamamen kopmak size ve hatta işteki verimliliğinize iyi gelir.
Sınırları net bir şekilde belirleyin
İster evden ister ofiste çalışın ne zaman çalışıp ne zaman çalışmayı bırakacağınızı açıkça belirlemelisiniz. Tükenmişliği önlemek için kendiniz ile (özel değilse) iş arkadaşlarınız arasına da sınırlar koyabilirsiniz. Çalışmayı bıraktıktan sonra yaklaşan projeleri düşünmekten veya şirket e-postalarına yanıt vermekten kaçının. Çalışmak için ayrı bir bilgisayar veya telefon kullanmayı bile düşünebilirsiniz, böylece mesainiz bittiğinde ilgili aletleri kapatabilirsiniz. Bu mümkün değilse, iş e-postalarını ve bildirimlerini belli saatler dışında sessize alabilirsiniz. Aksi halde çalışmadığınız bir saatte bile kendinizi işle ilgili konular hakkında düşünürken bulabilirsiniz. Bu sizi zamanla yıpratır.
Hedefler ve öncelikler
Yapılacaklar listenizi analiz edin. İş için çok az veya hiç değeri olmayan görevleri ortadan kaldırarak ulaşılabilir hedefler belirlemek de iş-yaşam dengesini sağlamak için kritik önem taşır. Gününüzü doğru planlamak, işyerinde üretkenliği artırabilir, bu da size iş dışında geçirebileceğiniz bolca boş vakit sağlayabilir. Örneğin işte en üretken olduğunuz zamanlarda angarya işlerle uğraşmak yerinde daha yoğun, zaman alan veya yaratıcı işlere odaklanın. E-postalarınızı ve telefonunuzu birkaç dakikada bir kontrol etmekten kaçının, çünkü bunlar dikkatinizi ve üretkenliğinizi azaltır, zaman kaybettirir. Boş zamanınızdan çalarak iş-yaşam dengenizi bozar.
İşveren olarak ne yapabilirim?
İş-yaşam dengesini kurmak sadece çalışanlara değil, işverenlere de fayda sağlıyor. Araştırmalar da son yıllarda birçok işverenin işçilere hem zaman hem de yer olarak daha fazla esneklik sağladığını ortaya koyuyor; evden çalışma veya esnek çalışma programları gibi seçenekler sunan işverenler, çalışanların daha iyi bir iş-yaşam dengesine sahip olmalarına yardımcı oluyor.
Chancey’e göre, “Çalışanlarının iş-yaşam dengesini destekleyen ortamlar yaratan işverenler, maliyetlerden tasarruf edebilir; daha az devamsızlık vakasıyla karşılaşabilir; daha sadık ve üretken bir işgücünün keyfini çıkarabilir.”
Society for Human Resource Management Başkanı Hank Jackson da esnekliğin, uzun vadede işverenlerin işine yarayabileceğini söylüyor: “İşverenler, en yetenekli insanları kendi saflarına çekmek ve onları elde tutmak istiyorlarsa, rekabetçi kalabilmek için esnek çalışma seçenekleri sunmanın yollarını bulmalı.”
Kaynakça
https://www.bbc.com/worklife/article/20230227-what-does-work-life-balance-mean-in-a-changed-work-world
https://hbr.org/2021/01/work-life-balance-is-a-cycle-not-an-achievement
https://www.businessnewsdaily.com/5244-improve-work-life-balance-today.html
