Kadınlar ücret ve liderlik rolleri açısından sıklıkla cinsiyet ayrımcılığına uğruyor; cam tavanları aşamıyor. Örneğin bir kadın, aynı pozisyonda çalışmasına ve hatta daha verimli bir çalışan olmasına rağmen erkek mevkidaşından daha az maaş alabiliyor. Hakkı olan mevkiye de “sırf kadın olduğu için” gelemeyebiliyor.
Buna karşın cam tavanı kırmayı başaran kadınlar gün geçtikçe daha çok şirkette yönetici roller üstleniyor. Baktığımızda birçoğumuzun, kariyerimizin bir noktasında bir kadın yöneticiyle çalışmış olduğunu görüyoruz. Kadın yöneticilerle ilgili olumlu ya da olumsuz görüşlerimiz de genel olarak kişisel deneyimlerimize dayanıyor.
Kadın yöneticilerle hiç çalışmayanlar ise kulaklarına gelen bilgilerden ötürü bazı önyargılara sahip olabiliyor. Dolayısıyla bazı erkekler ve hatta kadınlar, bir kadın patronla çalışmanın zor olduğunu düşünebiliyor. Kadın yöneticiyle çalışmanın zor olduğunu düşünmenin de bazı temel nedenleri var:
Kraliçe Arı Sendromu: Özellikle erkek egemen sektörlerde üst kademelerde çalışan kadınların kimisi, hemcinsleri ile arasına mesafe koyma ve onları desteklememe eğiliminde oluyor. Buna “Kraliçe Arı Sendromu” deniyor. Kadınların hemcinsi yöneticiler için çalışmayı daha zor bulmasının nedeninin de bu sendrom olabileceği düşünülüyor. Buna göre otorite olan kadın, zorlu bir çalışma ortamı yaratıyor olsun ya da olmasın, bu sendromu yaşayan kadın çalışanlar, sırf kadın oldukları için kadın patronlarının onlara destek olmayabileceğini ve hatta onlara eleştirel davranacağını düşünebiliyor. Bu durumda da kadın patronla çalışmayı zor buluyorlar. Ayrıca kadın çalışanların kadın yöneticiyle çalışmak istememelerinin üç temel nedeni olduğu düşünülüyor: Kıskançlık, güvensizlik ve rekabet. (1)
Gücü kaybetme korkusu: Bazı erkekler, evrimsel olarak kadınlardan daha güçlü ve hatta üstün olduğunu sanıyor. Bu durumda bir kadının altında çalışmak da erkeğin üstünlüğünü kaybetme korkusu yaşamasına neden olabiliyor. Bu düşünce de onların tepkisel olmasına yol açıyor; bu durumda motivasyonları ve performansları düşürüyor.
Değişime karşı direnç: Çalışanlar, farklı cinsiyetlerdeki liderlik tarzları arasında geçiş yaşanırken bu değişikliği kabul etmekte zorlanabiliyor. Bu durum, zaman içinde değişime karşı direnç ve özellikle kadın yöneticiyle çalışmakta zorluk olarak su yüzüne çıkıyor.
Duygusallık: Kadınların erkeklerden daha duygusal olduğuna yönelik yaygın bir görüş söz konusu. Bu nedenle bazı insanlar, kadın yöneticilerin performans yerine duygu merkezli olduğunu ve bunun da işleri zorlaştırdığını düşünüyor.
Yeteneği gözden ardı etmek: Çoğu kadının, çoklu görevleri (multitasking) erkeklerden daha iyi yapabildikleri bir gerçek. Çoğu erkek çalışan da bu yeteneğin farkında olmuyor ya da göz ardı ediyor. Bu durumda bir kadının nasıl birden fazla görev yapıp hem ailesini hem işini yönetebildiğini takdir etmiyor. Bunun yerine, onun zayıflığını bulmaya ve başarılı olamayacağına yönelik sebepler uydurmaya çalışıyor. Kadınların yeteneğini kabul etmek yerine “Kadınla çalışmak zor,” diyerek işin içinden sıyrılmaya çalışıyor.
Kadınların erkeklerden daha iyi yönetici olduğunu gösteren faktörler
Gerçek şu ki, kadınlar çoğu durumda erkeklerden daha iyi yönetici oluyor. İşte size birkaç bilimsel dayanak:
Kadınlar erkeklerden daha dayanıklı
Dünyanın en saygın bilimsel dergilerinden Nature’da yayımlanan araştırmaya göre, kadınlar evrimsel olarak erkeklerden daha dayanıklı. (2) Tarihe bakıldığında kadınların kıtlık, salgın hastalıklar ve diğer stresli durumlarda erkeklerden daha uzun yaşadıkları görülebilir. İş dünyasında da genel olarak kadınlar, zorluk yaşandığı durumlarda bir işi sonuna kadar götürmeye, erkeklerden daha yatkın oluyor.
Kadınlar empati ve esneklik konusunda daha iyi
Çalışanlar, kendilerine değer verildiğini ve saygı duyulduğunu hissetmek istiyor. Bu da empatik bir liderle mümkün. 57 ülkeden yaklaşık 306.000 kişiden elde edilen sonuçlara göre kadınlar bilimsel olarak erkeklerden daha empatik. (3) Bu da onları ideal takım kurucusu ve motive edici liderler haline getiriyor. Kadınların, empatik yapıları nedeniyle, çalışma sürecindeki zorluklarda rasyonel kararlar alma olasılıkları erkeklerden daha fazla oluyor. Değişim söz konusu olduğunda da daha açık fikirli ve uyumlu oluyorlar.
Aynı zamanda kadın yönetici, işyerinde daha rahat ve esnek bir ortam yaratılmasına daha yatkın oluyor. Çünkü kendisi de genel olarak hem işi hem de evi idare etmek yeteneğine sahip olduğu için özellikle ailevi ihtiyaçlar konusunda çalışanına esneklik sağlayabiliyor. Bu önemli. Çünkü patronunun ailesiyle vakit geçirmenin değerini anladığına inanan çalışanlar genel olarak daha üretken ve mutlu oluyor.
Kadınlar erkeklerden daha etik
UC Berkeley-Haas İşletme Okulu Profesörü Laura Kray, cinsiyet bazında ahlaki eşitsizlikler üzerine yapılan çalışmaları inceledi ve keşfettiği şey, kadınların iş hayatında erkeklerden daha etik olduğu yönünde. (4) Çünkü kadınlar, etik dışı ve yanlış yapmaktansa adil bir şekilde pazarlık etmeye daha eğilimli oluyor. Erkekler ise genellikle bencil oluyor. Çünkü erkekler, ne pahasına olursa olsun “erkeksi olmaya” mecbur hissediyor. Herhangi bir şefkat veya empatinin, “güçsüzlük belirtisi” olarak görülebileceğine yönelik korku yaşıyor. Sonuç olarak etik olmayan yanlış kararlar alabiliyorlar.
Kadınlar harika dinleyici ve iletişimciler
İletişim ve iş birliği her çalışan için önemli bir unsur ve hepimiz konuşabileceğimiz, bize karşı açık ve dürüst olan bir yönetici istiyoruz. Bu açıdan baktığımızda kadınların genel olarak erkeklerden daha iyi iletişimci olduğunu görüyoruz. Kadın yöneticiler, ekiplerine, alınan her kararın bir parçası olduklarını hissettirmede ve gerektiğinde geri bildirim veya fikirlere açık olma konusunda daha başarılı.
Kadınlar çözüm odaklı çalışıyor
Bazı istisnaları olmakla birlikte kadınlar genel olarak erkeklerden daha az saldırgan ve çatışmaları itidalle ele alma eğiliminde; birlik ve beraberlik arayışında oluyor. Gerginlik veya öfke söz konusu olduğunda da ekiplerinden yardım ve tavsiye isteme konusunda çekinmiyor. Erkekler gibi “Gücümden bir şey eksilir,” diye düşünmüyor; sorunu çözmek adına da kökenine inmeyi tercih ediyor.
Kadınlar daha sabırlı
İşgücü Çalışmaları Enstitüsü’nün (IZA) raporunda yer alan ifadelere göre, kadınlar tipik olarak erkeklerden daha sabırlı, daha çok riskten kaçınan ve daha fedakâr oluyor. (5) Yani, bir iş süreci veya takım çalışmasına zarar verebilen aceleci kararlar verme veya görevleri aceleye getirme olasılıkları daha düşük oluyor.
“Kadın mı yoksa erkek yönetici için mi çalışmayı tercih edersin?”
ResumeLab tarafından bu soruya dayanarak yapılan bir araştırma, ankete katılan her 10 kişiden dördünün (%38) bir kadın patron için çalışmayı tercih ettiğini, %26’sının da bir erkek yöneticiyi tercih ettiğini ortaya koyuyor; %35’in ise tercihi yok. (6)
Genel olarak, yanıt verenlerin %90’ı bir kadın yönetici tarafından yönetilen bir ekipte çalıştı ve bunların %59’u şu anda bir kadın tarafından yönetilen bir ekipte çalışıyor. Aynı zamanda, %70’i ise kadın yöneticileri genel olarak etkili bulduğunu söylüyor. Araştırmada öne çıkan istatistikler şu şekilde:
Kadın çalışanların;
%48’i bir kadın yöneticinin yanında çalışmayı tercih ediyor.
%72’si kuruluşlarında kadın liderlerin olması konusunda olumlu veya çok olumlu düşünüyor.
%42’lik bir kesimi ise bir şirketi yönetmesi için bir kadına bir erkekten daha fazla güveniyor.
Erkek çalışanların;
Sadece %28’i kadın bir yöneticinin altında çalışmayı tercih ediyor.
%53’ü kuruluşlarında kadın liderlerin olması konusunda olumlu veya çok olumlu düşünüyor.
Her 5 kişiden 1’den azı (%17) ise bir şirketi yönetme konusunda bir kadına bir erkekten daha fazla güveniyor.
Sonuç olarak, yanıt verenlerin %67’si kadınların ekiplerini yönetmesine karşı olumlu bir tutuma sahipken, %62’si de kuruluşlarına liderlik eden kadınlar hakkında olumlu düşüncelere sahip. Peki ama çalışanlar niçin bir kadın patronun yanında çalışmak istiyor?
Ankete katılanların %44’üne göre bunun nedeni, kadın yöneticilerin iş yerinde hata yaptıklarında daha anlayışlı olduğunu düşünmeleri. Yanıtların %57’sine göre ise kadın patronlar iletişimde daha iyi. Bu sonuçlar da yukarıda “Kadınların erkeklerden daha iyi yönetici olduğunu gösteren faktörler” kısmında söz ettiğimiz nedenlerle örtüşüyor.
Kaynakça
https://lhagenda.com/career/think-your-female-boss-is-too-hard-to-work-with/
https://www.nature.com/articles/d41586-018-00413-x
https://edition.cnn.com/2022/12/26/health/empathy-women-men/index.html
https://www.theguardian.com/sustainable-business/women-stronger-ethical-business-men
https://docs.iza.org/dp4241.pdf
https://resumelab.com/career-advice/female-boss
