Bazen iş stresinden usanıp çoook uzaklara gitmek istediğiniz oluyor, değil mi? Acaba nereye gitseniz? Pireneler yakın, Atlantik’i aşıp Patagonya’ya veya gerisin geri Nepal’e gitmenizi de önerebiliriz. Yoksa bunlar kesmedi mi? Harcayacak yüz binlerce dolarınız varsa uzayı da bir seçenek olarak düşünebilirsiniz… Yanlış duymadınız; uzay yolcusu kalmasın!
Bu noktada ilk olarak şu soruyu soralım: Uzay nerede başlıyor? Bir başka ifadeyle, “Uzaya gittik” diyebilmek için ne kadar yüksekliğe çıkmamız gerekiyor?
Küresel astronot kayıtlarını kontrol eden ve onaylayan Uluslararası Havacılık Federasyonu’na (FAI) göre bunun sınırı, yerin 100 kilometre kadar üzerindeki Kármán Çizgisi. Buna karşın ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) ve NASA gibi kuruluşlar, 80 kilometrenin üzerini de “uzay “olarak tanımlıyor. FAI de bu mesafenin “uzay” sayılabileceği konusunda iyimser. (1)
Bu mesafelere çıkmak, yıllar yılı devletlere bağlı çalışan uzay ajanslarının tekelinde bulunuyordu. Ne yaparsanız yapın, ne kadar paranız olursa olsun keyfi olarak uzaya çıkmanız mümkün değildi. Ancak uzay turizmiyle birlikte bu mümkün hale geldi. (Tabii ki parası olana.)
Parası olana bedava!
Eğlence amaçlı uzay yolculuğu deneyimi vadeden uzay turizmi, geleceğin en önemli “ultra niş” turizm alanlarından biri olarak görülüyor. Finansal servisler şirketi UBS de uzay turizmi pazarının, 2030’a kadar 3 milyar dolarlık bir hacme ulaşacağını tahmin ediyor. (2) Bu haliyle uzay turizmi, dünyanın en ünlü trilyonerlerinden bazıları tarafından da destek ve talep görüyor.
Pazarın büyüklüğünün farkına varan düzinelerce şirket ise daha ortada bir şey yokken çeşitli vaatlerle rezervasyonlara başlamış durumda. Aslında ütopik bir fikirden bahsetmiyoruz. Halihazırda bazı özel firmalar, uzaya ilk seferlerini gerçekleştirdi bile…
Virgin Group’un kurucusu Britanyalı trilyoner Sir Richard Branson ve mürettebat, geçtiğimiz yılın temmuz ayında Virgin Galactic’le, uzayın sınırına, yani yörünge altına (suborbital) başarılı bir uçuş yapmıştı hatırlanacağı üzere. “Ödeme yapan müşterilere yörünge altı uzayda bir yolculuk” hizmeti sunmak amacıyla 2004’te kurulan şirket için bu önemli bir başarıydı.
Gidiş-dönüş 450.000 dolar
Branson, daha sonra “Yeni bir uzay çağının şafağına hoş geldiniz #Unity22” (3) diye bir tweet atarak ticari uzay turizmi çağının resmen başladığını duyurmuştu. Bu arada Virgin Galactic, bu deneyim için 450.000 dolar civarında bir “bilet” tutarı belirledi. (4)
Mahallede biri renkli televizyon alır da öteki geri mi kalır? Amazon’un kurucusu Jeff Bezos da hemen ardından -adeta nazire yaparcasına- mühendislerinin yıllar yılı geliştirdiği Blue Origin’le uzaya çıkmış, uzay turizminde Virgin Galactic’in yalnız olmayacağının mesajını vermişti.
Bu arada ne Branson ne de Bezos “uzaya giden ilk turistler” değil!
İlk uzay turisti kimdi?
30 Nisan 2001’de ABD’li trilyoner Dennis Tito, Rus Soyuz roketiyle Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) ulaşarak kendi parasıyla uzaya çıkan “ilk uzay turisti” olmuş, yörüngede 8 gün geçirmişti. Neredeyse çocukluğundan beri bunun hayalini kuran Tito, bu hayali gerçeğe dönüştürmek adına 20 milyon dolar harcamıştı. (Vay canına!)
Ha bu arada; cebinizde “havaya vereceğiniz” yüz binlerce dolarınız var diye kendinizi galaksinin öte ucunda hayal etmeye de kalkmayın. Yakın gelecekte planlanan turistik uçuş hedefleri, yörünge altı uçuş niteliği taşıyor.
Mesela Branson’ın çıktığı yükseklik, yerden yukarı 80 kilometreydi. Hem Branson hem de Bezos’un orada kaldıkları süre ise birkaç dakikadan ibaretti. “Uzaya çıktık mı çıktık” demek istiyorsanız veya astronot unvanını resmi olarak almak istiyorsanız bu uçuşlar tam size göre. (Bio’nuza yazarsınız.)
“Mars’ta ölmeyi tercih ederim.”
Şimdi gelelim milyon dolarlık soruya: “SpaceX’in kurucusu Elon Musk niçin henüz uzaya gitmedi?” Bunun cevabını vermekten geri kalmayan Musk, ilk ticari uçuşların riskli olacağına vurgu yaparak, “Yörüngedeki bir çarpışmada değil, Mars’ta ölmeyi tercih ederim,” (5) diyecekti. Musk’ın Mars görevinde yer almak ve hatta orada kalmak istediği de gelen bilgiler arasında…
Son olarak sizi uzaya götüreceğiz diyen herkese de inanmayın! Kendinizi bir anda Kapıkule’ye en yakın ormanda bulursunuz. Sözgelimi World View firması, 2024’te uçurmayı planladığı balonlarla uzay turizmi yapacağını iddia ediyor; 50.000 dolarınız varsa, sizi Dünya’nın eğriliğini görebileceğiniz yaklaşık 30 kilometrelik bir yüksekliğe kadar çıkarıyor.
“Aaa! Dünya gerçekten de düz değilmiş,” demek için o para verilir mi? Ölmek için milyonlarca yol varsa bunlardan biri 50.000 dolarlık bir balon yolculuğu olmamalı. (Musk galiba haklı.)
Kaynakça
-
https://www.fai.org/news/statement-about-karman-line
-
https://www.nytimes.com/2022/05/07/travel/space-travel-tourism.html
-
https://twitter.com/richardbranson/status/1414257452267163649
-
https://www.voanews.com/a/science-health_virgin-galactic-restarts-space-trip-sales-450000-and/6209232.html
-
https://www.cnet.com/culture/elon-musk-at-sxsw-id-like-to-die-on-mars-just-not-on-impact/
