“Sen neye güveniyorsan onu değerli kılarsın.” Kripto paraları en iyi anlatan cümle bu olabilir sanırım çünkü klasik ekonominin aksine bir birimin değeri ona güvenen insan sayısıyla doğru orantılıdır. Kriz koşullarında insanların bu para birimlerine güvenleri devam ederse dış etkenlere karşı korunaklı, güvenilir kalmaya da devam ederler. Artan veya azalan değerlere karşı ise eğer bir KP’ye başlangıcından girdiyseniz zarar etme ihtimaliniz çok düşüktür. Örnek olarak değeri tam olarak 0 olan (örnek: yeni açılacak ve güvenilir bir kurumun coini) bir KP düşünün. Yatırımızını buraya yönlendirdiğiniz an o KP’nin değerini siz belirlemiş olursunuz.
Eee güzel anlattın da yatıralım mı para yani?
Bir bitcoinle yapılan ilk alışveriş iki büyük boy pizzayla yapıldı. Fiyatları, 10000 Bitcoin’di (O zamanlar [2010] bu değer yaklaşık 40$’dı)(2). Covid döneminde ise merkeziyetsiz para birimlerinin popülaritesi bazı ünlü isimlerin yaptığı açıklamalarla beraber çığ gibi büyüdü. İsmi lazım değil, baş harfi Elon Musk. Belki tanırsınız (!). Kendisi, Twitter, Twitch gibi platformlarda Bitcoin reklamı yapıp, milyonlarca dolar değerindeki coin’leri çekilişle dağıtıp, popülarite yaratarak 1 bitcoini 68990$ seviyesine çıkarmayı başardı. Sonrasında ne kadar kar ettiği bilinmeksizin KP piyasasından çekildi.
Bugün ise 1 bitcoinin 19159$ seviyesine gerilediğini görüyoruz. Kısa zamanda bu kadar dalgalanan bir değer grafiğini yatırım açısından güvenli bulmayan insanlar kesinlikle haklı. Fakat ekonomide short run (kısa vade), long run (uzun vade) ayrımını göz önüne alırsak uzun dönemli bir yatırım aracı olarak KP’lerin değerlerini koruyacağı hatta artıracağı yaygın görüşler arasında. Klasik ekonominin aksine KP ekonomisinin birey temelli güveni esas alması ve devletin sahip olduğu gücü bir anlamda sarsması bakımından ezber bozuyor ve bir yatırım alternatifi olarak önemini koruyor.
En başta ne demiştik? Bu para birimleri biz onlara inandıkça yükseliyor. Bir nevi, kendini gerçekleştiren kehanet gibi aslında. Dolayısıyla, yaygın görüş uzun vadede yükseleceği ise bu inanç bizi nereye getirir? Yanıtı size bırakıyorum.
